جزوه اصلاح نباتات ـ دكتر بهپوري (دانشگاه شيراز)
فهرست:
- جلسه 1
تاريخچه و مقدمه
خصوصيات و ويژگيهاي روش مهندسي ژنتيك
روشهاي مختلف انتقال ژن در مهندسي ژنتيك
اهداف اصلاح نباتات
- جلسه 2
تكامل گياهان زراعي
راههاي تكامل
- تنوع مندلي mendelian variation by mutation
- دو رگ گيري hybridization (introgression)
- پلي پلوييدي polyploidy
اتو پلي پلوئيدي Auto poly ploidy
تشخيص نوع پلوييدي
ايجاد ديپلوييدي
اثرات آتوپلوييدي (تفاوت پلي پلوييد با ديپلوييد)
موفقيت آتوپلوييدها در اصلاح نباتات
رفتار سيتولوژيكي آتوپلوييدها
برنامههاي اصلاحي آتوپلوييدها
آلوپلوييدي
پنبه
- جلسه 3
معرفي گياهان plant introduction
- گياهان زراعي جديد
- واريتههاي جديد از گياهان زراعي موجود
- صفات جديد براي انتقال به گياهان زراعي
مراكز پيدايش (خاستگاه) (center of origin)
لزوم ايجاد بانك ژن:
مراكز تنوع (center of diversity)
مشخصات مراكز تنوع
نظام توليد مثل در گياهان زراعي
آپوميكسي
- جلسه 4
وراثت كمي quantitative inheritance
نحوة عملكرد ژن gene action
عمل افزايشي ژن additive
عمل غالبيت dominance
عمل اپيستازي ژن epistasis
فوق غالبيت over dominance
مثالهاي اوليه دربارة عمل ژنها
آزمايش توسط نلسون اِهل و يوهانسون دانماركي
مطالعة شدت رنگ در مورد بوتههاي بومي گندم توسط نلسون اهل
ژنهاي اصلي و ژنهاي تعديل كننده
- جلسه 5
ادامه مبحث صفات كمي
روش تجزيه واريانس (Analysis Of Variance)
- جلسه 6 : عمليات
نمونههاي مشاهده شده در عمليات
- جلسه 7
روشهاي اصلاح گياهان
خصوصيات گياهان خودگشن
روشهاي اصلاح گياهان خودگشن
- معرفي گياهان plant introduction
- تئوري لاين خالص pure line
مشكلات ناشي از خالص سازي لاين ها
- انتخاب تودهاي mass selection
مزيت اين روش نسبت به روش قبلي
- انتخاب بعد از هيبريداسيون selection after hybridization
طرز اخته سازي خوشه گندم
روشهاي گرده افشاني بعد از اخته كردن
- جلسه 8
اصلاح گياهان خودگشن
روش شجرهای peedigree method
روش بالك (Bulk method)
روش بالک تغییر یافته (modified bulk method)
تفاوت بالک با شجرهای
- جلسه 9
روش انتخاب تک بذر (single seed descent selection)
روش دابل هاپلوپیدی (Double haploid selection)
روشهای دیگر
- convergent method: composite crosses
- multiline selection
- مخلوط فيزيكي (variety blend)
- روش بك کراس = تلاقی برگشتی (Bock cross method)
- جلسه 10
Cross pollination control
breeding cross pollinated crops
ناسازگاری (incompatability)
ـ خودناسازگاری هترومورفيك
ـ خودناسازگاری همومورفیک
ناسازگاري Gameto morphic
ناسازگاري خود ناسازگاري sporophitic
عقیم بودن Sterility
حالات مختلف نر عقیمی
- نرعقيمي سيتوپلاسمي
- نر عقیمی ژنتیکی genetic male sterility
- نر عقيمي سيتوپلاسمي ـ ژنتيكي
علت حفظ گياهان نرعقيم
- جلسه 11
اصلاح گياهان دگرگشن
دو تئوري در مورد علت پديده هتروزيس
تئوري غالبيت Overdominance Hetrosis
تئوري غالبيت هتروزيس
دو ايراد به تئوري غالبيت
خويش آميزي = خودگشني Inbreeding
inbreeding depression : مشكلات و ضعفهاي ناشي از اينبريدينگ
- جلسه 12
روشهاي اصلاح گياهان دگرگشن
- انتخاب توده اي mass selection
- انتخاب بر مبناي بوتههاي خودگشن شده
- بر مبناي انتخاب نيمه خواهري
- انتخاب خواهر ـ برادر تني بر مبناي تظاهر آزمون نتاج
- استفاده از واريتههاي مصنوعي
- جلسه 13
انتخاب دوره اي (Recurrent selection)
- انتخاب دوره اي فنوتيپي
- قدرت تركيب پذيري عمومي يك بوته
- افزايش قدرت تركيب پذيري خصوصي
- انتخاب دوره اي متقابل
- جلسه 14
توليد بذر هيبريد (hybrid seed production)
هيبريد سينگل كراس
علت كوچك بودن بذر هيبريد سينگل كراس:
Three-way cross = triple cross
هيبريد دابل كراس (Double cross)
- جلسه 15
اصلاح اينبردلاين
روشهاي توليد بذر S.C با استفاده از سيستم نر عقيمي
توليد بذر هيبريد Double cross
بذر D.C نرعقيم
بذر D.C بارور
سه فرمول براي تعيين هتروزيس
- ضميمه
علت موفقيت واريتههاي هيبريد در ذرت
اگر عامل مقاومت به بيماري مغلوب باشد (rr)
فهرست اصطلاحات