خاکشناسی عمومی ـ دکتر حسین میرسیدحسینی (دانشگاه تهران)

خاکشناسی عمومی ـ دکتر حسین میرسیدحسینی (دانشگاه تهران)

تعدادي از صفحات جزوه 

 

عناوين مباحث:

مقدمه:

رشد جمعیت و نیاز غذایی بشر

منابع خاک و استفاده از آنها

محدودیت‌های استفاده از اراضی

تعریف خاک و اجزاء آن

نکات قابل توجه در تعاریف

خاک و تامین آب گیاه

پتانسیل بالقوه خاک

تشکیل خاک (Soil Formation)

فرایندهای تشکیل خاک

اجزاء تشکیل دهنده خاک

سنگها و تشکیل خاک

سنگهای آذرین Igneous Rocks

تقسیم بندی سنگهای آذرین بر اساس میزان سلیسیم

سنگهای رسوبی Sedimentary Rocks

طبقه بندی بر اساس نحوه تشکیل

سنگهای دگرگونی Metamorphie Rocks

افقهای خاک (Soil Horizons)

تشخیص افق‌های خاک

افقهای اصلی خاک

افقهای حد واسط مثل BC، BE، EB، AB

رده‌های خاک

خصوصیات فیزیکی خاک

بافت خاک (Soil Texture)

اهمیت بافت خاک

کلاسهای بافت خاک

تعیین بافت خاک

تعیین بافت از طریق تجزیه مکانیکی

هیدرومتر

قانون استوکس:

مقایسه یک خاک رسی سنگین با یک خاک شنی سبک

ساختمان خاک Soil Structure

درجه استقامت، اندازه و شکل خاکدانه

درجه استقامت خاکدانه ها

انواع ساختمان خاک

تشکیل ساختمان خاک

تاثیر فعالیتهای میکروبی

تاثیر مواد آلی

وزن و وزن مخصوص خاک

وزن یک هکتار خاک

فضای کل و درصد تخلخل خاک

رابطه بافت و ساختمان و تخلخل خاک

اثرات غرقابی شدن

اثرات گلخرابی

هوای خاک

تبادل هوا در خاک

درجه حرارت خاک

جمع بندی عوامل موثر در حرارت خاک

اهمیت درجه حرارت خاک

رنگ خاک

عوامل موثر در رنگ خاک

تعیین رنگ خاک

اهمیت رنگ خاک

آب در خاک

انرژی آب در خاک

نیروی‌های موثر در انرژی آب در خاک

انرژی و فشار آب در خاک

آب ادهیسیون adhesion

آب کوهیسیون cohesion

آب ثقلی gravitational

پتانسیل آب در خاک Water Potential

اندازه گیری و نمایش پتانسیل آب خاک

تقسیم بندی آب خاک در رابطه با رشد گیاه

نقطه پژمردگی (wilting point)

ظرفیت زراعی (field capacity)

حرکت آب در خاک

شرایط غیر اشباع

میزان رطوبت خاکها

رژیم‌های رطوبتی خاک

بخش کنترل رطوبتی خاک

رژیم رطوبتی آکویک (Aquic)

رژیم رطوبتی اریدیک (Aridic)

رژیم رطوبتی یودیک (Udic)

رژیم رطوبتی یوستیک (Ustic)

رژیم رطوبتی زریک (Xeric)

اکولوژی و بیولوژی خاک Soil Ecology and Biology

باکتری‌ها

جلبکهای سبز-آبی

اکتینومیسیت ها: Actinomicytes

قارچها

پروتوزآها

جانوران مصرف کننده و تجزیه کننده خاک

نماتودها

کرم‌های خاکی

ریزوسفر (Rhizosphere)

رابطه عملیات زراعی و فعالیت بیولوژیکی خاک

تشدید فعالیتهای بیولوژیکی

کاهش فعالیت بیولوژیکی خاک

مواد آلی خاک: Soil organic matter

اثرات مواد آلی خاک

ترکیب مواد آلی

تجزیه مواد آلی

عوامل موثر در تجزیه مواد آلی

اثرات منفی ماده آلی خاک

سطح مناسب مواد آلی

مشخصات و خواص هوموس

مینرالوژی خاک Soil Mineralogy

مراحل مختلف هوادیدگی

واکنشهای هوادیدگی

ساختمان کریستالی و هوادیدگی

مراحل هوادیدگی اولیوین

واحدهای ساختمانی اکتاهدرال

گروههای مختلف رسها

– ضریب انبساط خطی COLE (Coefficicient of linear-extesibility)

تغییرات منجر به تشکیل رسهای کلرایت:

نکات مهم در مورد رسها

سیستم‌های تبادل یونی

– سیلیکاتهای ورقه ای

– سیستم رس اکسیدی

– سیستم سیلیکاتهای ورقه‌ای با پوشش رس اکسید

شیمی خاک Soil Chemistry

خصوصیات واکنشهای تبادلی

اهمیت تبادل کاتیونی

ظرفیت تبادل کاتیونی Cation Exchange capacity

انواع و مقادیر کاتیونهای تبادلی

درصد اشباع بازی و هیدروژنی

تبادل آنیونی

واکنش خاک (pH)

تغییرات pH در خاک

عوامل موثر در کنترل pH خاکها

اهمیت pH در خاک

تغییر pH در خاکها با مواد اصلاحی

تعیین نیاز آهکی (Lime Requirement)

نقش CEC در تغییر pH خاک

خاصیت تامپونی: Buffering Capacity

آزمایشات خاک برای نیاز آهکی

انواع مواد آهکی

اسیدی کردن خاکها

افزودن گچ به خاکهای سدیک

اثرات غرق آبی شدن در خاکها

حاصلخیزی خاک و تغذیۀ‌ گیاه

ترکیب گیاهان

جذب عناصر غذایی

راههای عرضه عناصر به ریشه

مکانیسم جذب در یک نگاه

ازت Nitrogen

تثبیت ازت (Nitrogen fixation)

تثبیت زیستی ازت

تثبیت غیر همزیست ازت

معدنی شدن ازت

نیتریفیکاسیون (نیترات سازی) Nitrification

ایموبیلزاسیون-Immobilization

دی نیتریفیکاسیون-Dinitrification

نسبت کربن به ازت (C/N)

فسفر: Phosphorus

فرم‌های قابل جذب HPO4 و H2PO4

اثر pH در جذب فسفر

مدیریت فسفر خاک

پتاسیم Potassium

پتاسیم در گیاه

چرخه پتاسیم (K)