جزوه طرح آزمایش‌های کشاورزی (۱) ـ دکتر حسین زاده ـ دانشگاه تهران

جزوه طرح آزمایش‌های کشاورزی (1) ـ دکتر حسین زاده ـ دانشگاه تهران

تعدادي از صفحات جزوه 

---

عناوين مباحث:

جزوه طرح آزمایشات کشاورزی (1) ـ دکتر حسین زاده ـ دانشگاه تهران

جلسه 1

مقدمه

جلسه 2 . یادآوری از آمار

توزیع t استیودنت:

جلسه 3. طرحهای آزمایشی   Experimental Designs

تیمار ( Treatment)

ماده آزمایشی (Experimental material )

تکرار (Replication )

واحد آزمایشی (Experimental unit  )

داده‌ها یا مشاهدات ( (Observation

صحت و دقت آزمایش (Accuracy & Precision )

خطاهای آزمایشی (Experimental Error )

مدل آماری (Statistical model )

مراحل طرح و انجام یک آزمایش

انتخاب ماده آزمایشی:

انتخاب طرح آزمایشی مناسب:

تعداد تکرار:

انجام آزمایش:

پیاده کردن طرح

مواظبت از آزمایش

جمع آوری مشاهدات

تجزیه آماری و تفسیر نتایج

چاپ و انتشار نتایج

جلسه 4. طرح کاملاً تصادفی یا طرح کرتهای تصادفی

CRD  :

طرحهای تصادفی

طرز پیاده کردن طرح  CRD:

انتساب تصادفی تیمارها به واحدهای آزمایشی از طریق:

1- جدول اعداد تصادفی

2. استفاده از کیسه

تجزیه آماری طرح CRD  :

محاسبات میانگین مربعات (Mean Squar = MS )

مزایاي طرح  CRD:

معایب طرح  CRD

جلسه 5. ادامه طرحهای کاملاً تصادفی (CRD)

الف:  CRD با تکرار نا مساوی =  طرح CRD نا متعادل

محاسبه SS منابع تغییر

ب:  طرح CRD با نمونه های فرعی (چند مشاهده در هر واحد آزمایشی)

مدل آماری طرح:

محاسبه CF  :

محاسبه  مجموع مربعات  کل:

محاسبه مجموع مربعات تیمار:

محاسبه مجموع مربعات خطاهای آزمایشی:

طرح CRD نامتعادل با چند مشاهده:

محاسبه CF :

جلسه 6. مقايسه ميانگين  تيمارها (mean comparisons)

روشهای مقایسه میانگینها

LSD

مقايسه ميانگين‌ها از طريق LSD:

مقايسه تيمار C, B:

روش سريعتر مقايسه ميانگين‌ها بعد از مشخص شدن  LSD :

مقايسه تيمار A با B:

مقايسه تيمار A  با D:

مقايسه تيمار B  با  C:

مقايسه تيمار B  با D:

مقايسه تيمار C  با D:

آزمون دانكن

آزمايش عملكرد چهار واريته گندم در سه تكرار

ميانگين ها:

الف) محاسبه انحراف معیار توزیع میانگین‌ها  :

ب) استخراج مقادیر دامنه دار (SSR) Significant Studentized Ranges

ج ) محاسبه مقادیر حداقل دامنه‌هاي معنی دار(Least significant Ranges (LSR

د) مقايسه تفاوت دو به دو  تيمارها با LSR مربوطه

شیوه نشان دادن نتایج مقایسه میانگین‌ها:

1. جدول تفاضل‌ها:

2. روش خط كشي:

3. روش حروف الفبا

آزمون دانكن در CRD نا متعادل

آزمون توكي( Tukey)

تفاوت HSD و LSD

آزمون SNK:

الف- استخراج مقادير q براي دامنه‌هاي مختلف

ب- محاسبه HSD:

ج- مرتب نمودن تيمارها و انجام مقايسه

آزمون دانت:

مقايسه روشها

جلسه 7 . طرح بلوک های کامل تصادفی

طرز عمل در طرح     RCBD

مدل آماری RCBD

جدول تجزیه واریانس            RCBD

نقشه آزمایش:

جدول داده‌ها:

مراحل محاسبه:

جدول تجزیه واریانس:

تجزیه آماری طرح    RCBD  با داده های گم شده یا از بین رفته:

فرمول یتیس

مثال:

محاسبه اریبی حاصل از برآورد مشاهده از بین رفته

بر آورد بیش از یک مشاهده از بین رفته:

مثال:

مقایسه میانگین‌ها

تجزیه آماری  RCBD  با چند مشاهده

الف: مدل آماری

جدول مشاهدات:

الف ) محاسبه   CF :

ب ) محاسبه مربعات کل :

ج ) محاسبه مجموع مربعات تیمار:

د ) محاسبه مجموع مربعات بلوک:

ه ) محاسبه مجموع مربعات واحدهای آزمایشی:

و )  محاسبه مجموع مربعات خطای آزمایشی:

ز ) محاسبه مجموع مربعات خطای نمونه برداری:

فرمول خطای معیار:

جدول تجزیه واریانس:

سود بندی نسبی یا کاراتی نسبی RE (Relative Efficiency )

جلسه 8 . طرح مربع لاتین (Latin Square   )

ویژگی طرح LS

دلیل انتساب نام مربع لاتین

طرز پیاده کردن طرح LS:

مدل آماری طرح LS:

جدول تجزیه واریانس

سودمندی نسبی ( RE ):

طرح LS با چند مشاهده:

تجزیه واریانس طرح LS با چند مشاهده:

مزایا:

معایب:

جلسه 9

الف ) مربع لاتین مکرر

ب ) طرح گردان Change Over Design

مدل آماری  مربع  لاتین مکرر

تجزیه واریانس لاتین مکرر با دو ستون SOV، df :

جدول دو طرفه تیمار و مربع

محاسبه CF:

محاسبه SST:

محاسبه مجموعه مربعات مربع‌ها :

محاسبه مجموع مربعات ستون در مربع:

محاسبه مربعات تیمارها:

محاسبه خطای آزمایشی:

جدول تجزیه واریانس:

فرمولهای خطای استاندارد:

طرح گردان:

1- مربعها می‌توانند در کنار هم دیگر قرار گیرند:

2- مربعها می‌توانند در زیر یکدیگر قرار گیرند:

جدول تجزیه واریانس:

جلسه 10

الف – تبدیل داده‌ها Data transformation

انواع تبدیل داده‌ها:

1- تبدیل رادیکالی یا ریشه دوم:

2-  تبدیل لگاریتمی:

3-  تبدیل زاویه ای :

4-  تبدیل معکوس :

ب – مقایسات گروهی تیمارها

انواع مقایسات گروهی:

مقایسات گروهی

تجزیه اثر تیمارها در مقایسات مستقل و غیر مستقل :

روش دیگر برای محاسبه  SSQ  :

جلسه 11 . آزمایش های چند عاملی Factorial Experiments

آزمایش فاکتوریل:

انواع آزمایشهای چند عاملی

اثرات  اصلی :

اثرات متقابل :

اثرات متقابل به صورت نمودار

تجزیه آماری یک آزمایش فاکتوریل

محاسبه SS از طریق ضرایب

روش فاکتوریل یا ضرایب:

جلسه 12. تفکیک SS

رابطه بین متغیرها

رابطه خطی

رابطه درجه دوم

رابطه درجه سوم

جلسه 13 . اختلاط Confounding

اصول و روش اختلاط:

محاسبه SS اثرات

روش ضرایب

جلسه 14. طرح کرتهای خرده شده        Split-Plot Design

تعریف

تفاوت طرح خرده شده با طرحهای پایه